![]() | ||||
| ||||
|
מײַ - יוני ,2010
|
פֿאַקטן, דאָקומענטן און זכֿרוֹנות וועגן דעם אומקום און גבורה פֿון ייִדישן פֿאָלק אונטער דער הערשאַפֿט פֿון דער נאַצישער בעסטיע און אירע מיטהעלפֿערס בּעת דער צווייטער וועלט-מלחמה. די וויכטיקע ראָלע וואָס עס האָבן אין די געטאָס, לאַגערן און אין ווידערשטאַנד געשפּילט די יונגע קעמפֿערס, וואָס זענען דערצויגן געוואָרן, אין סקיף, צוקונפֿט און דער בונדישער באַוועגונג,
"עס איז געווען אַזוי ווי ער האָט געוואָלט: הונדערטער יונגע מענטשן און געלע בלומען. בלויז ער האָט געפֿעלט: צום ערשטן מאָל האָבן מיר אָפּגעצייכנט דעם יאָרטאָג פֿון וואַרשעווער געטאָ־אויפֿשטאַנד אָן מאַרעק עדעלמאַנען" - מיט די דאָזיקע װערטער עפֿנט טאָמאַש אוזשיקאָװסקי, איינער פֿון מאַרעק עדעלמאַנס פּוילישע פֿרײַנד און פֿאַרערערס, זײַן באַריכט פֿון דעם אָנדענק־מאַרש, װאָס איז פֿאָרגעקומען אין װאַרשע דעם 19־טן אַפּריל, אַ האַלב יאָר נאָך זײַן טויט (ער איז געשטאָרבן דעם 2־טן אָקטאָבער 2009). מאַרעקס יונגע פֿאַרערערס האָבן אָפּגעמערקט דעם יאָרטאָג פֿון דער אָנדענק פֿון ד"ר מאַרעק עדעלמאַן, װעלכער איז געשטאָרבן דעם 2־טן אָקטאָבער 2009 אין װאַרשע, איז אויך געװאָרן אָפּגעמערקט אין דעם רעפֿעראַט פֿון ח' יצחק לודען אויף דער אײַנדרוקספֿולער און װירדיקער אָנדענק־אַקאַדעמיע צום יאָרטאָג פֿון אומקום און גבֿורה, װאָס איז אָפּגעריכט געװאָרן אין דעם זאַל אויפֿן נאָמען פֿון אַרטור זיגעלבוים בײַם אַרבעטער־רינג אין תל־אָבֿיבֿ. אין אַן ערנסטער שטימונג פֿון יראת הכּבֿוד פֿאַר די העלדן און מאַרטירער פֿון דעם ייִדישן אויפֿשטאַנד און פֿון דעם גיהנום־לעבן אין די געטאָס און אין די לאַגערן פֿון פּײַן און אומקום, זענען
דאָס איז דער ענטפֿער צו די אַלע, וואָס האָבן נישט דערשאַצט, און צומאָל אָפּגעשפּאָט פֿון דעם אָנטײל פֿון די "גלות־ייִדן" אין דעם בלוטיקן פֿאַרמעסט פֿון דער פֿרײַער װעלט אינדרויסן איז געשטאַנען יאַנואַר 1941 און, װי מען האָט אַביסל שפּעטער געזונגען, האָט אין דער לופֿט געשמעקט מיט אַ געװיטער. די מענטשן האָבן איינער דעם אַנדערן געפֿרעגט: ס'װעט זײַן אַ מלחמה, צי ניט? כאָטש אַ סך האָבן געװוּסט, אַז זי שטייט פֿאַר דער טיר; צוליב װאָס נאָט היטלער אַריבערגעװאָרפֿן אַזוי פֿיל דיװיזיעס נאָענט צו דער גרענעץ פֿונעם
װעגן אַלעקסאַנדער מאַטראָסאָװס העלדנטאַט אין דער גרויסער פֿאָטערלענדישער מלחמה * װײסן נאָך אַ סך געװעזענע בירגער פֿון דעם צעפֿאַלענעם ראַטנלאַנד. דער דאָזיקער רוסישער סאָלדאַט, כּמעט נאך אַ יונג יאַטל, האָט מיט זײַן קערפּער פֿאַרשטאָפּט די אמבראזור פֿון אַ דײַטשישן "דזשאַט". װי מען האָט זיך שפּעטער דערװוּסט, האָבן אַזאַ העלדישקייט אַרויס־ געװיזן נאָר זײער געצײלטע צענדליקער אַנדערע סאַװיעטישע סאָלדאַטן, אויך ייִדן, אָבער פֿאַר אַ בײשפּיל פֿון גרויסן פּאָטריאָטיזם איז געװען גענוג איין העלד מיט אַ רוסישן נאָמען. װעגן אים האָבן געשריבן אַלע צענטראַלע סאָװיעטישע
|
www.lebnsfragn.com
די װעבזײַט פֿון "לעבנס־פֿראַגן" איז געװאָרן אויפֿגעבויט דורך: WEBstationONE.com
אונטער דער אויפֿזיכט פֿון דניאל אײַזען
ספּאָנסירט פֿון דעם אַנטװיקלונגס-פֿאָנד פֿאַר אינטערנעט
Internet Development Fund (IDF) געגרינדעט פֿון:
רבֿקה און ראָמאַן װײַספֿעלד-פֿאָנד פֿאַר ייִדישער קולטור
און דעם פֿאָנד פֿאַר ייִדיש א"נ פֿון מאַיאַ אײַזען