LebnsFragn: ישראל


מאַרץ - אַפּריל ,2008	No. 665-666	March-April, 2008


מאַרץ - אַפּריל ,2008 היים לייט-אַרטיקל פּובליציסטיק ישראל פֿון חוֹדש צו חוֹדש העברעיִשע פּרעסע חורבּן ייִדישע וועלט פֿון דאָ און פֿון דאָרט ייִדיש-וועלט אַרבעטער-רינג - קולטור-קרײַז אַויף דער ביכער- פּאָליצע בונד ליטעראַטור אונטערנעמונגען מעלדונגען באגריסונגען נעקראָלאָגן פֿון אונזערע לײענערס קונסט דערציילונגען טרויער לינקס אַרכיוו אינהאַלט וועגן אונדז שרייבט צו אונדז אבאנירונג שטיצערס		ישראל מדינת ישראל, װאָס עס קומט פֿאָר אין איר, אַרום איר און אויסער איר. די באַפֿעלקערונג, אירע דערוואַרטונגען און פֿילזייטיקע פּראבלעמען אין דער פּאָליטיק, אין דער ווירטשאַפֿט, געזעלשאַפֿט, באַציונג צו דער אַראַבישער מינדערהייט אאַז"וו. צי מיינען זיי דאָס אויף אַן אמת? אין די איצטיקע טעג - די לעצטע טעג פֿון חוֹדש מערץ און די ערשטע פֿון אַפּריל - האָט זיך פּלוצים אויפֿ געװעקט פֿון דרימל די פּאָליטישע אַקטיװיטעט אַרום דעם "פּראָצעס פֿון אַנאַפּאָליס" צו לייזן דעם ישׂראל־פּאַלעסטינער קאָנפֿליקט. מיטאַמאָל שאַפֿט זיך דער אײַנדרוק, װי די מדינה־מנהיגים פֿון דעם ראַיאָן און זײערע אַפּוטרופּסים אין מערבֿ און אין מיזרח װאָלטן זיך פּלוצעם דערמאָנט אין דער דרינגענדקייט צו פֿאַרזיכערן די סטאַביליטעט אין דעם ראַיאָן, און װי זיי װאַלטן אויף אַן אמת געגלויבט, אַז די באַנײַטע באַמיִונגען װעלן ברענגען אַ טאָלק און אַז עס לאָזט זיך עפּעס דאָ דערגרייכן בײַ די איצטיקע אומשטאַנדן. ...לייענט ווײַטער דער "לינקער" לאַגער אין אַ קלעם די "פּרײַמעריס", װאָס זענען פֿאָרגעקומען אָנהײב מערץ אין מר"צ, האָבן געשאַנקען דער פֿאַרדרימלטער לינק־ציוניסטישער פּאַרטיי אַ נײַע אַנפֿירונג, אויף װעלכער אירע אַנהענגער און סימפּאַטיקערס לײגן נײַע האָפֿענונגען אויף אַ דערפֿרישונג נאָך יאָרן פֿון סטאַגנאַציע און ירידה פֿון איר אָרגאַניזאַציאַנעלן כּוֹח און פּאָליטישער השפּעה. דרײַ פֿון די פֿינף דעפּוטאַטן פֿון מר"צ אין דער כּנסת האַבן געהאַט זיך צוגעשטעלט צום אויסװאַל־פֿאַרמעסט נאַכן דורכפֿאַל פֿון ד"ר יוסי בײלין אויפֿצומונטערן די באַװעגונג, װעלכע האָט אין משך פֿון די יאָרן צוליב כּלערלײ סיבֿות און אומשטענדן פֿאַרלוירן דעם קאַנטאַקט מיט די ברײטע פֿאָלקס־מאַסן. פֿון 12 מאַנדאַטן אין דער פֿאַרגאַנגענהייט איז זי אַראָפּגעפֿאָלן צו בלויז 5 אין דער איצטיקער כּנסת. ...לייענט ווײַטער פון חודש צו חודש צווישן "שואה" און – "השואה" צוליב דעם װאָס די גויים האָבן נישט געלערנט די העברע יִ שע שפּראַך, האָט דער פּרעזידענט פֿון פּל"אָ און פֿון דער פּאַלעסטינער אינסטאַנץ אַבו מאַזען זיך סאָלידאַריזירט מיטן "כאַמאַס" און האָט איבערגעריסן די המשך־געשפּרעכן נאָך דער שלום־קאָנפֿערענץ אין אַנאַפּאָליס װעגן אַ לייזונג פֿאר דעם ישראל־פּאַלעסטינער קאָנפֿליקט. דער קערן פֿון דעם נײַעם סיכסוך מיט די פּאַלעסטינער ליגט אין דעם אות "ה", "דעם ה' הידיעה", װעלכער באַשטימט דעם אונטערשייד צװישן דעם װאָרט "שואה", ...לייענט ווײַטער פון חודש צו חודש אויפֿן וועג צו אַ קלעריקאַלער מדינה מיטן פֿײַערן בּקרובֿ דעם 60־סטן געבורטסטאָג פֿון מדינת־ישׂראל, װערט אויך אָפּגעמערקט 60 יאָר פֿון דעם היסטאַרישן פֿעלער פֿון נישט אָפּטײלן די רעליגיע פֿון דער מדינה. אָט דער פֿאַטאַלער פֿעלער, װעלכן עס זענען דעמאָלט באַגאַנגען די גרינדער פֿון דער מדינה, האַט איצט דערמעגלעכט דער קאָאַליציע־רעגירונג ...לייענט ווײַטער פון חודש צו חודש "עס איז אונדז נאָך קיינמאָל נישט געווען אַזוי גוט"... דעם דאָזיקן פּיזמון האָבן מיר שוין אַ סך מאָל געהערט, יעדן מאָל װען די מנהיגים פֿון דער מדינה פֿלעגן זיך באַרימען מיט זײערע דערגרייכונגען אין דעם נאָרװאָס פֿאַרענדיקטן יאָר. אין חודש מערץ איז געװאָרן גענוי צװײ יאָר װי די 31־סטע רעגירונג האָט אָנגעהויבן פֿונקציאָנירן בראָש מיט אהוד אָלמערטן נאָכן נצחון פֿון "קדימה" ...לייענט ווײַטער